Prawidłowa postawa dziecka. Jak o nią dbać?

Prawidłowa postawa dziecka. Jak o nią dbać?

Gdy dziecko dorasta, obserwujmy, czy zachowuje ono prawidłową postawę ciała. Należy zwracać uwagę na wszelkie nieprawidłowości i natychmiast konsultować się z lekarzem, jeśli je zaobserwujemy. Wadom postawy należy jednak przede wszystkim zapobiegać. Sposobów na to jest wiele - warto więc poznać co najmniej kilka.

 

Jak kształtuje się postawa ciała człowieka?

Postawa dziecka kształtuje się już w niemowlęctwie i zmienia się wraz z jego wiekiem.  

Wypukły brzuch, pochylenie tułowia nieznacznie do przodu i płaskostopie nie są niczym niepokojącym u przedszkolaka. Im dziecko starsze, tym postawa staje się jednak bardziej wyprostowana.  

Cechy prawidłowej postawy dziecka w wieku wczesnoszkolnym to:

  • uniesiona wysoko głowa,
  • ściągnięte łopatki,
  • kolana delikatnie zgięte w stawach,
  • naturalnie wygięty kręgosłup w części lędźwiowej,
  • mniej wypukły brzuch,
  • zanik płaskostopia.


Gdy dorastamy, stawy biodrowe i kolanowe prostują się, kręgosłup wygina się w kształt litery S, przez co głowa nieznacznie wysuwa się do przodu, a brzuch cofa się w stosunku do klatki piersiowej. Po drodze jest jednak kilka krytycznych momentów, które mogą zaburzyć ten proces.

Jak pomóc dziecku w utrzymaniu prawidłowej postawy ciała?

Gdy nasze dziecko idzie do przedszkola lub szkoły zaczyna spędzać coraz więcej czasu w pozycji siedzącej. Wiele wad postawy jest diagnozowanych około 6-7 roku życia, a następnie w okresie dojrzewania, gdy następuje szybki wzrost dziecka.

Najważniejszym aspektem w dbaniu o prawidłową postawę jest aktywność fizyczna. Warto zatem zadbać o to, aby maluch po szkole zamiast siedzieć przed komputerem, spędzał czas aktywnie.  Korzystanie z komputera wymusza nieprawidłową postawę – dziecko wysuwa do przodu głowę i zaaferowane np. grą komputerową utrzymuje tę pozycję przez dłuższy czas. Aktywność powinna pomóc nie tylko w utrzymaniu prawidłowej postawy, ale i w koncentracji na nauce.

Wśród najcenniejszych aktywności zachowujących prawidłową postawę ciała wymienia się:

  • pływanie,
  • skakanie,
  • bieganie,
  • grę w piłkę,
  • jazdę na rowerze,
  • spacery.


Większość z tych zajęć dostępna jest za darmo, dlatego nic nie stoi na przeszkodzie, by korzystać z nich jak najczęściej! Dostarczajmy też dzieciom dodatkowych bodźców. Jeśli bieganie, to od czasu do czasu boso po trawie czy piasku. Jeśli jazda na rowerze, to nie tylko ścieżką rowerową, ale niekiedy także drogą gruntową w lesie.

W celu zachowania prawidłowej postawy wskazany jest też stosunkowo twardy materac do spania, który nie będzie uginał się zanadto pod ciałem dziecka, oraz mała poduszeczka pod głowę. Zadbać trzeba też o prawidłowy plecak lub tornister. Jego tył powinien być usztywniony i wyprofilowany. Warto zwracać też uwagę na to, czy dziecko nie zarzuca plecaka na jedno ramię – ten popularny nawyk może prowadzić do skoliozy.

Rodzice bardzo często nie łączą też diety i tego, w co ubierają swoje dziecko z utrzymaniem prawidłowej postawy, a to też jest istotne! Ubranie nie powinno krępować ruchów. Podczas przymierzania poprośmy dziecko, by pomachało rękami i nogami, schyliło się bądź wykonało kilka podskoków. Jeśli ubranie utrudnia poruszanie się, nie warto wydawać na nie pieniędzy. Podobnie buty – one także powinny być dopasowane do stopy. Optymalny zapas na długości wkładki wewnętrznej to 5 mm. Wskazana jest też elastyczna podeszwa i szeroki nosek.

Prawidłowa dieta zapobiega natomiast otyłości u dzieci, która także prowadzi do poważnych wad postawy. Poza tym kości i mięśnie dziecka potrzebują do prawidłowego wzrostu wielu witamin i minerałów, a rolą rodzica jest mu je zapewnić.

Prawidłowa postawa przy biurku

Siedzący tryb życia, który dzieci przyjmują wraz z wiekiem, niestety ma wiele negatywnych konsekwencji. Osłabia mięśnie, obniża sprawność fizyczną i wydolność organizmu. Trudno jednak oczekiwać, że z tego powodu uczniowie opuszczą szkolne ławki albo przestaną grać w gry komputerowe. Pozostaje nam zatem zapobiegać konsekwencjom długotrwałego siedzenia, ucząc dziecko prawidłowej postawy przy biurku. Oto 6 elementów, na które warto zwracać uwagę.

  1. Zadbajmy o to, by blat biurka lub stołu, przy którym pracuje dziecko, był kwadratowy lub prostokątny i ustawiony na prawidłowej wysokości.

  2. Wysokość krzesełka powinna być równa długości podudzi. Dobrze byłoby również, aby posiadało ono regulowane, wspierające odcinek lędźwiowy kręgosłupa oparcie oraz podłokietniki. Idealnym rozwiązaniem są meble rosnące razem z dzieckiem, czyli z możliwością regulacji wysokości.

  3. O ile to możliwe, ustawmy kąt pracy ucznia bokiem do okna, tak aby światło padało z lewej strony.

  4. Zadbajmy o to, by nasza pociecha siedziała przy biurku wyprostowana w odległości kilku centymetrów od blatu. Głowa dziecka powinna być nachylona nad kartką czy zadaniem na wysokości 30-35 cm, nogi zgięte w kolanach (ale w żadnym wypadku skrzyżowane!), stopy oparte o podłogę.

  5. Gdy widzimy, że dziecko kręci się podczas odrabiania lekcji, oznacza to, że ma potrzebę ruchu. Zaproponujmy mu chwilę przerwy: poskaczmy wspólnie chwilę lub wyjdźmy na spacer z psem.


Ciekawym rozwiązaniem jest zaproponowanie dziecku siedzenia przy biurku na piłce gimnastycznej. Potrzeba stabilizacji sylwetki ćwiczy mięśnie i daje okazję do delikatnego poruszania się.

Oprac. Lena Murawska

Konsultacja specjalistyczna: dr n. med. Małgorzata Kwiatkowska, pediatra

Program SMYK & Spółka