Ząbkowanie u dzieci - o czym warto wiedzieć gdy pojawią się pierwsze ząbki?

Ząbkowanie u dzieci - o czym warto wiedzieć gdy pojawią się pierwsze ząbki?

Pieluszka sucha, brzuszek pełen, maluch zdrowy, wyspany, utulony, a mimo wszystko jest marudny, niespokojny i płaczliwy – to znak, że mógł wkroczyć w ważny etap swojego życia – ząbkowanie. Jak pomóc dziecku, co należy wiedzieć o tym procesie i jak przez niego przejść, gdy wokół pełno opowieści innych mam? Ten okres wbrew pozorom wcale nie musi oznaczać koszmaru!

Czy to już ten moment?

Nie istnieje magiczny kalendarz, który określi, kiedy nasze dziecko rozpocznie ząbkowanie, to bowiem sprawa indywidualna. Przyjmuje się, że pełne uzębienie mleczne, tj. 20 zębów, pojawia się, zanim maluch pójdzie do przedszkola. Specjaliści wyróżniają 5 okresówrozpoczęcia ząbkowania:

  • przedwczesne – występuje bardzo rzadko (1:2500 dzieci), noworodek rodzi się już z ząbkami lub pierwsze pojawiają się do miesiąca od urodzenia;
  • wczesne – 3-4 miesiąc życia;
  • o czasie – między 5. a 8. miesiącem życia (z badań wynika, że około 1/4 dzieci ząbkuje w tym czasie);
  • opóźnione – pierwsze zęby pojawiają się między 9. a 11. miesiącem życia;
  • późne – po pierwszych urodzinach.

W dużej mierze za czas wyrzynania ząbków odpowiedzialne są geny – zazwyczaj niemowlę ząbkuje w podobnym okresie jak jego rodzice. Istnieją również symptomy, które świadczą o tym, że proces ten się rozpoczął – wkładanie rączek do buzi, nadmierne ślinienie, zaczerwienione lub opuchnięte dziąsła, podwyższona temperatura ciała, niekiedy luźniejsze kupki.

Każdy jest inny

Bardzo często można usłyszeć od rodziców o trudach ząbkowania, o nieprzespanych nocach, co nie napawa optymizmem. Zalecam jednak spokój i nieprzejmowanie się na zapas, może się bowiem okazać, że nasz maluch przejdzie przez ten czas prawie bezobjawowo.

Każde dziecko jest inne, podobnie jak ząbki, które rosną w buzi naszego smyka – jedne będą  się wyrzynać tygodniami, inne pojawią się w okamgnieniu. Najczęściej pierwsze pojawiają się jedynki – dół (6-10 mies.), góra (7-9 mies.), następnie dwójki (9-14 mies.), pierwsze trzonowe (13-18 mies.),kły (15-24 mies.), a na końcu drugie trzonowce (21-31mies.). Nie jest to jednak reguła i wyrzynanie się zębów w innej kolejności jest indywidualną cechą każdego dziecka, zdarza się również, że kilka ząbków pojawia się równocześnie. Jeśli dziecko skończyło rok, a w jego buzi nadal nie pojawił się ząbek, brakuje też objawów, które świadczyłyby o tym, że ząbkowanie się rozpoczęło, warto skonsultować się z pediatrą. Zazwyczaj wystarczy odrobina cierpliwości i zęby w końcu się pojawiają.      

Sposoby na ząbkowanie

Bez względu na stopień dokuczliwości procesu ząbkowania nie można zaliczyć go do przyjemności, dlatego warto znać sposoby na to jak załagodzić objawy ząbkowania.

  • Pomocne mogą się okazać gryzaki – na rynku dostępne są w dużym wyborze, najlepiej sięgać po te drewniane, a jeśli chcemy wybrać plastikowe, to tylko atestowane i z bezpiecznych materiałów.
  • Delikatne masowanie dziąsła czystym palcem lub mokrym gazikiem przyniesie ulgę cierpiącemu maluchowi. Przydatne może się też okazać nacieranie tylko przez kilka dni zimnym naparem z szałwii.
  • Gdy podane wyżej metody okażą się nieskuteczne, a do tego pojawia się wysoka gorączka przy ząbkowaniu powyżej 38,5 st. C konieczny jest kontakt z pediatrą. Należy wówczas poszukać innej niż ząbkowanie przyczyny niepokoju, czy gorączki. Podczas ząbkowania można rozważyć podanie dostępnych w aptece środków na ząbkowanie– np. żel na ząbkowanie - należy jednak dokładnie przeczytać ulotkę i wybrać leki, które mają w składzie tylko naturalne składniki. Z daleka omijajmy te, które zawierają lidokainę i inne chemiczne substancje.
  • Niemowlę, które nie potrafi poradzić sobie z bólem, jest marudne i płaczliwe, musimy więc zachować spokój i pomóc maluszkowi – okazywać mu cierpliwość, ciepło, przytulać. Nasza obecność przy dziecku i troska będą najlepszym lekarstwem na trudne i bolesne ząbkowanie, przez które każdy rodzic musi przejść.


Oprac. Agata Opiela
Konsultacja specjalistyczna dr n. med. Magdalena Wołoszko; pediatra, członek Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

Słowa kluczowe: ząbkowanie, objawy ząbkowania, żel na ząbkowanie, gorączka przy ząbkowaniu, ząbkowanie u dzieci, bolesne ząbkowanie, pierwsze ząbki

Program SMYK & Spółka